सावधान नेवासाकर! एका चुकीच्या ‘क्लिक’मुळे बँक खाते होऊ शकते रिकामे; सायबर भामट्यांचा नवा फंडा
नेवासा (प्रतिनिधी):
राज्यासह अनेक तालुक्यात गेल्या काही दिवसांपासून सायबर फसवणुकीच्या घटनांमध्ये मोठी वाढ झाली आहे. सुशिक्षित नागरिकही या भामट्यांच्या जाळ्यात अडकत असल्याने पोलीस प्रशासनाने चिंतेचे वातावरण व्यक्त केले असून नागरिकांना सतर्क राहण्याचे आवाहन केले आहे.
फसवणुकीचे नवे प्रकार (Modus Operandi):
१. लाईट बिल अपडेट स्कॅम: “तुमचे गेल्या महिन्याचे वीज बिल अपडेट नसल्यामुळे आज रात्री ९ वाजता तुमचा वीज पुरवठा खंडित केला जाईल,” असा मेसेज पाठवून एक लिंक दिली जाते. ती लिंक उघडताच मोबाईलचा ताबा घेऊन बँक खात्यातून पैसे लंपास केले जात आहेत.
२. केवायसी (KYC) अपडेट: बँक खाते किंवा पॅन कार्ड बंद पडणार असल्याचे सांगून बँकिंग माहिती विचारणारे फोन कॉल येत आहेत. बँक कधीही फोनवर ओटीपी (OTP) किंवा पासवर्ड मागत नाही, हे लक्षात ठेवा.
३. कमी दरात खरेदीचे आमिष: फेसबुक आणि इंस्टाग्रामवर महागड्या वस्तू (उदा. आयफोन, दुचाकी) अत्यंत कमी किमतीत दाखवून आगाऊ रक्कम (Advance) घेतली जाते आणि नंतर संपर्क तोडला जातो.
४. नोकरीचे आमिष (Work from Home): घरबसल्या फक्त व्हिडिओ लाईक करून किंवा रिव्ह्यू देऊन पैसे कमवा, असे सांगून सुरुवातीला काही पैसे दिले जातात आणि नंतर ‘टास्क’ पूर्ण करण्याच्या नावाखाली मोठी रक्कम उकळली जाते.
सायबर तज्ज्ञांचा सल्ला: काय करावे आणि काय टाळावे?
- ओटीपी (OTP) कोणालाही देऊ नका: बँक कर्मचारी, वीज महामंडळाचे अधिकारी कधीही तुमच्याकडे ओटीपी मागत नाहीत.
- अनोळखी लिंकवर क्लिक करू नका: व्हॉट्सॲपवर येणाऱ्या संशयास्पद डिस्काउंट कूपन किंवा लॉटरीच्या लिंक उघडू नका.
- अनोळखी ॲप्स डाऊनलोड टाळा: ‘AnyDesk’ किंवा ‘TeamViewer’ सारखी स्क्रीन शेअरिंग ॲप्स अनोळखी व्यक्तीच्या सांगण्यावरून डाऊनलोड करू नका.
- फेसबुक फ्रेंड रिक्वेस्ट: अनोळखी मुली किंवा मुलांच्या नावाने येणाऱ्या फ्रेंड रिक्वेस्ट स्वीकारताना काळजी घ्या, ‘व्हिडिओ कॉल’ द्वारे ब्लॅकमेलिंगचे (Sextortion) प्रकार वाढत आहेत.
फसवणूक झाल्यास कुठे संपर्क साधाल?
जर तुमची किंवा तुमच्या ओळखीच्या कोणाची फसवणूक झाली असेल, तर विनाविलंब १ तासाच्या आत (Golden Hour) खालील ठिकाणी तक्रार करा:
-
- सायबर क्राईम हेल्पलाईन नंबर: १९३० (हा क्रमांक २४ तास सुरू असतो).
- वेबसाईट: www.cybercrime.gov.in वर ऑनलाइन तक्रार नोंदवा.
- स्थानिक पोलीस: स्थानिक पोलीस स्टेशन किंवा जिल्हा सायबर पोलीस विभागाशी संपर्क साधा.
“सतर्कता हाच बचाव आहे. आपली वैयक्तिक माहिती कोणाशीही शेअर करू नका.”
कमलेश गायकवाड
संपादक
India 24 taas news